Iris

Overlijden tijdens scheiding; ex toch erfgenaam

Ik heb al eens aandacht besteed aan de gevolgen van het nieuwe huwelijksvermogensrecht. Met name het moment waarop de huwelijksgoederengemeenschap ontbonden is, heb ik daarbij onder de aandacht gebracht.

Sinds de wetswijziging is dat namelijk al op het moment dat het verzoek tot scheiding is ingediend bij de rechtbank en niet meer pas op het moment dat de rechterlijke echtscheidingsbeschikking is verwerkt door de ambtenaar van de Burgerlijke stand.

In één van mijn columns heb ik toen aangegeven dat de echtgenoten formeel nog getrouwd zijn tot dat laatste moment en dus ook van elkaar erven. Daarom adviseer ik mensen die “in scheiding liggen” altijd om ook hun testament aan te passen. Doe je dit niet, dan kun je voor hele vreemde verrassingen komen te staan.

Stel dat één van hen in de tussentijd overlijdt dan erft de (toekomstige ex-)partner omdat hij of zij formeel de langstlevende is. Graag zou ik een uitspraak van de Rechtbank Noord-Nederland onder uw aandacht brengen.

Echtscheidingsverzoek nog niet ingediend: is de vrouw erfgenaam ?
In deze procedure was er discussie over wie erfgenaam was van een overleden man. Zijn vrouw stelde zich op het standpunt dat zij de langstlevende was en op basis van het testament van haar man uit 2007 als enige zou kunnen erven.

De vader en broer van de overledene waren echter een andere mening toegedaan: zij zouden erfgenaam zijn omdat het testament geen effect meer moest hebben. De man en zijn echtgenote waren namelijk feitelijk gescheiden.

In het testament uit 2007 had de man zijn echtgenote aangewezen als erfgename maar wel onder de voorwaarde dat ten tijde van zijn overlijden er geen verzoek was gedaan tot echtscheiding. Een half jaar voor zijn overlijden waren de echtelieden bij een notaris en een advocaat geweest om de echtscheiding in gang te zetten.

Maar de advocaat was nog aan het wachten op een aantal documenten alvorens het verzoek ingediend kon worden bij de Griffier van de rechtbank. Dat verzoek was wel al helemaal gereed voor verzending. Elf dagen na het laatste contact met de advocaat, overleed de man. Op dat moment was het verzoek dus nog niet ingediend.

Het oordeel
De vraag die dus aan de rechtbank werd voorgelegd was of de vrouw op grond van het testament recht had op de erfenis of niet. De rechter was van mening dat de tekst van het testament duidelijk was. Ook de situatie die de man in 2007 had willen regelen, was duidelijk en liet geen ruimte voor nadere uitleg.

De rechter oordeelde dat de vrouw als langstlevende gezien moest worden en enig erfgenaam was van haar overleden man.

Het advies
Gezien deze uitspraak zou ik iedereen die bezig is met een scheiding aanraden om direct in een (nieuw) testament op te nemen dat de echtgeno(o)t(e) onterfd is. Dan weet je zeker dat het niet uitmaakt of en wanneer het verzoek tot scheiding is ingediend bij de rechtbank of verwerkt is bij de Burgerlijke stand.

Mr. Ernst Loendersloot
kandidaat notaris te Maastricht
Telefoon 043-3509950.

Categories: Blog.