Iris

Innovatie: de doodsteek voor het notariaat!

Met stijgende verbazing lees ik de nieuwsberichten de laastste maanden over innovatie in het notariaat. Wat begon met de HEMA notarisservice twee jaar geleden. Het hele notariaat was in rep en roer en begon te steigeren. Wat gek is omdat bijvoorbeeld Doehetzelfnotaris al zes jaar een vergelijkbaar platform heeft en Degoedekoopstenotaris.nl al 15 jaar aan de weg timmert. Maar sinds het HEMA initiatief is het oorlog. Want innovatie is de doodsteek van het notariaat!

HEMA notarisservice
Naar aanleiding van de HEMA notarisservice startte De KNB een tuchtzaak tegen de deelnemende notarsiaktoren om de rechter een uitspraak te laten doen over of dit initiatief (en daarmee ook andere initiateven) volgens de huidige regelgeving aanvaardbaar zijn. Uiteindelijk heeft het Hof afgelopen juni bepaald dat de notarisservice voldoet aan de notariële wet- en regelgeving. Een prima uitspraak gezien de veranderde maatschappij en klantbehoefte.

Ontwrichting
Naast de HEMA notarisservice doen meer branchevreemde partijen hun intrede in het notariaat. De DELA begon een notarisservice en er zitten meer initiatieven aan te komen. Is dat gek? Nee natuurlijk niet! Als je als branche zelf niet innoveert dan is het wachten op een partij die de markt ontwricht en verandert.

Kijk naar de hotelbranche met AriBnB, kijk naar de muziekbranche met Itunes en later Spotify, kijk naar de taxibranche met Uber, Kijk naar de telefoonmarkt met de Iphone, kijk naar de krantenbranche met Blendle, kijk naar de videobranche met Netflix. De voorbeelden zijn legio en ze hebben allemaal één ding gemeen: de innovatie komt van branchevreemde partijen.

Moet je daar als branche en als notariskantoor nou voor open staan of moet je daar fel tegen ageren?

De ondergang van het notariaat
Het notariaat is verdeeld. Er is echter een groep notarissen, onder aanvoering van notaris Adriaan Rothfusz, die er alles aan doen om innovatie tegen te houden. Ze hebben geprobeerd de uitspraak van het Hof over de HEMA notarisservice onderuit te halen door te beweren dat er sprake was van ‘matchfixing’.  Dit heeft echter geen stand gehouden.

En nu blijkt dat zij, wederom onder aanvoering van Adriaan Rothfusz, een eigen zaak hebben aangespannen tegen collega-notarissen die mee doen aan nieuwe initiatieven. Kern van zijn betoog is dat de collega-notarissen ‘de weg openen voor ondernemers die geen geen notaris zijn maar die toch onder die beroepsnaam in de markt opereren.’ Met andere woorden, branchevreemde partijen mogen volgens hen niet actief zijn in het notariaat want dat lijdt tot de ondergang van het notariaat. 

‘Geen innovatie maar een race to the bottom’
De kern van Adriaan Rothfusz en veel kantoren met hem is dat nieuwe initiatieven niet leiden tot innovatie maar tot een ‘race to the bottom’. Dat is echter maar zeer de vraag. Uit onderzoek is inderdaad gebleken dat de tarieven de laatste 15 jaar naar beneden zijn gegaan. Maar misschien waren de tarieven wel gewoon te hoog?

Natuurlijk zijn er notariskantoren die te lage prijzen rekenen waardoor de kwaliteit in het geding komt. Dit is echter niet anders dan andere branches en biedt kantoren die kwaliteit leveren juist een kans om zich te onderscheiden van die prijsvechters. Maar juist daar gaat het vaak mis bij veel kantoren.

Transparantie
Nieuwe initiatieven zorgen niet voor een race to the bottom maar zorgen voor innovatie en transparantie. Als je als consument een standaard situatie hebt dan moet je ook een standaard prijs betalen. En juist initiatieven als de HEMA en Doehetzelfnotaris zorgen voor die transparantie.

Consumenten kunnen zelf online gemakkelijk uitzoeken of zij een standaard situatie hebben. Is dat zo? Dan betaal je ook een standaard prijs. Is dat niet zo? Dan volgt maatwerk en hebben consumenten geen moeite met het betalen van een hogere prijs.

Je zou als notariskantoor juist blij moeten zijn met dergelijke initiatieven. Deze helpen namelijk consumenten bewust te maken van het feit dat ze lang niet altijd standaard zijn en dat ze dus maatwerk nodig hebben. Je hoeft dan als kantoor niet eens meer zelf die consument hiervan bewust te maken, dat doet dat nieuwe initiatief wel voor je!

Verandering is van alle tijden
Het notariaat blijft niet hetzelfde, zoals geen enkel branche hetzelfde blijft. Verandering is van alle tijden, en gelukkig  maar anders zouden we ons nu nog steeds verpaatsten met paard en wagen. Gelukkig kunnen we nu rijden in een auto en over niet al te lange tijd hoeven we niet eens meer zelf die auto (of ander vervoersmiddel) de besturen. Want ook die branche verandert. En leidt dat ook tot een ondergang van de autobranche als geheel?

Nee! De autobranche zal niet verdwijnen maar wel een enorme verandering doormaken. En waarschijnlijk heet het straks niet meer de autobranche. Het gaat namelijk niet om die auto maar het gaat om mensen van A naar B brengen. Vroeger heette dat paard en wagen en nu heet dat een auto.

Het zou goed kunnen dat de functie  van notaris over tien jaar helemaal niet meer bestaat. Is er dan geen toekomst voor notarissen? Natuurlijk wel! In ieder geval voor een deel van de notarissen, namelijk de notarissen die op advies vlak toegevoegde waarde hebben. Zij gaan een zonnige toekomst tegemoet, daar ben ik van overtuigd. Er zal altijd behoefte zijn aan goed (notarieel) juridisch advies maar het ‘ambt’ notaris is wel eindig.

Je kop in het zand steken helpt niet
Sta open voor verandering. Steek je energie niet in het krampachtig vasthouden aan bestaande structuren maar focus je op het innoveren van je eigen business. Kijk hoe de maatschappij en je klant verandert en zorg dat je daar op inspeelt in plaats van je kop in het zand te steken zoals veel kantoren doen.

Als je als notaris krampachtig vasthoudt aan je eigen winkel zoals die nu is, dan zal het inderdaad leiden tot een ondergang, maar dan wel tot een ondergang van jouw kantoor en niet tot een ondergang van het notariaat in zijn geheel.

Ontwrichting is aanstaande
De HEMA en de DELA initiatieven zijn slechts het begin en hebben nog niet gezorgd voor echte ontwrichting van de branche. Maar vandaag of morgen komt er een partij die dit wel gaat doen. Leidt dat tot de ondergang van het notariaat? Nee! Het leidt tot een verandering van de branche en dat is maar goed ook.

Categories: Blog.

Leave a Reply