Iris

Bewindvoerder moet schenkingen terugdraaien

Afgelopen tijd stonden schenkingen volop in de belangstelling. Door schenkingen te doen kan namelijk erfbelasting bespaard worden of voorkomen worden dat het spaargeld “opgegeten” moet worden bij opname in een verzorgings- of verpleeghuis (AWBZ-bijdrage).

Ik heb al eerder geschreven over dit onderwerp. Ook heb ik aandacht besteed aan de mogelijkheid om een algehele volmacht te geven aan bijvoorbeeld de kinderen om te zorgen dat de kinderen zonder inmenging van de rechter het vermogen kunnen wegschenken. Dit, omdat rechter doorgaans geen toestemming geeft als er vooraf gevraagd wordt of een door de rechter aangestelde bewindvoerder of curator schenkingen mag doen.

Nieuwe uitspraak rechter
Onlangs las ik weer een uitspraak waarbij het ging om schenkingen die door een bewindvoerder gedaan waren zonder toestemming van de rechter. Het bijzondere was dat de bewindvoerder in deze zaak niet door de rechter was aangesteld. Het betrof namelijk geld uit een erfenis en de overledene had in zijn testament bepaald dat het erfdeel onder bewind werd gesteld. Juristen noemen dit daarom een testamentair bewind.

De casus
De overledene was de opa van de testamentaire bewindvoerster en het erfdeel was voor zijn dochter, die de moeder was van de bewindvoerster. In het testament was vermeld dat het bewind noodzakelijk was omdat de dochter van opa niet (meer) zelf in staat was haar (geld)belangen te behartigen.

Dat bleek wel uit de rest van de zaak, toen de rechter met de dochter gesproken had. Zij herinnerde zich namelijk niets van de erfenis van haar vader en ook niet dat de kleindochter met haar gesproken had over mogelijke schenkingen.

De kleindochter had van de totale erfenis van € 142.000,- een bedrag van € 122.000,- aan zichzelf geschonken. De kleindochter was van mening dat zij dit kon doen op grond van de regels in het testament. Zij had als aanvullend argument dat zij de enige erfgename was van haar moeder.

De rechter vond deze argumenten niet sterk genoeg, want hij oordeelde dat als de testamentair bewindvoerder meer wilde doen dan “gewoon beheer”, de kleindochter als bewindvoerder alleen samen met haar moeder rechtsgeldig kon handelen. Maar dan moest moeder wel daarmee instemmen en snappen waar voor ze toestemming gaf.

Omdat in een persoonlijk gesprek tussen de rechter en moeder bleek dat moeder geen enkele herinnering had aan de erfenis en/of de schenking, is de schenking dus niet rechtsgeldig. De rechter gaf de dochter opdracht het geld terug te boeken.

Conclusie
Zoals al eerder aangegeven zal een door de rechter aangestelde bewindvoerder niet snel toestemming van de rechter krijgen om schenkingen te doen ten laste van het vermogen van de patiënt.

Diezelfde conclusie valt nu te trekken als het gaat om een bewindvoerder die niet door de rechter is aangewezen, maar die bij testament is benoemd. Ook deze testamentairebewindvoerder zal doorgaans niet mogen schenken.

Omdat schenkingen een goed instrument zijn bij de Estate-planning en bovendien voorkomen dat op het vermogen ingeteerd moet worden als er een opname in een verzorgingshuis of verpleegkliniek dreigt, zal de behoefte aan schenkingen blijven bestaan. Daarom zullen ouders ook vaker een algehele volmacht laten opstellen. Maar eigenlijk is zo’n volmacht niet alleen geschikt bij ouders/kinderen maar ook bij kinderloze ooms of tantes met vermogen. Zij kunnen dan een neef of nicht aanwijzen als gevolmachtigde.

Categories: Blog.

Leave a Reply